Veronika Donichewa - wybitna znawczyni rasy z Rosji. Właścicielka jednej z najlepszych rosyjskich hodowli "Svetly Dom"

Specyfika zachowania i wychowania Owczarka Kaukaskiego

    Pierwsze słowa, które są kierowane pod adresem szczeniaka kaukaskiego to słowa wzruszenia „Och!, Jaki niedźwiadek! Jaki czarujący!”. Kaukaziątka to rzeczywiście miłe i puszyste zwierzaki, ale jednakże o bardzo silnym charakterze. Ponieważ owczarek kaukaski charakteryzuje się niezależnością, brakiem służalczości, w czasie jego wychowywania należy przejawiać w stosunku do nich trochę inne podejście w porównaniu do psów innych ras. Nabywając 1,5 miesięcznego szczeniaka, z grubymi łapami nie można zapominać o tym, że nabyliśmy owczarka kaukaskiego dużego i poważnego psa, którego aby wyhodować i wychować należy poświęcić wiele sił fizycznych, stanowczości i równowagi psychicznej oraz kosztów materialnych. Okres od 1 do 2 miesięcy po narodzinach szczeniaka jest nadzwyczaj ważny dla rozwoju zoosocjalnych stosunków w całym miocie i dla zdrowego rozwoju psychiki szczeniaka. Znajdując się u nowego właściciela – maluch leży w kojcu i śpi. Mózg jego nieporuszony wrażeniami spowalnia tempo swojego rozwoju. Na spacery z małym szczeniakiem zwykle wychodzi się na kilka minut 3-4 razy dziennie i w tym czasie samotny szczeniak znajduje się w obcym mu i ruchliwym świecie. Dzięki instynktowi tropienia rzuca się za jakimkolwiek przechodzącym obok człowiekiem. Na skutek wewnętrznej potrzeby nowych wrażeń w poznawaniu świata szczeniak wszędzie łazi, wszystko próbuje obwąchać, popróbować łapą i zębami. Trochę później, bo w 3 i 4 miesiącu w zachowaniu szczeniaka zaczyna przeważać zmysł orientacji. Szczeniaki są ciekawe świata, lubią biegać i bawić się. Mogą podejść do obcego człowieka, ale pogłaskać pozwalają się rzadko. Bardzo im się nie podoba, gdy ktoś dotyka ich rękoma, z wyjątkiem właścicieli. Ale i w stosunku do nich owczarek kaukaski zachowuje się bardziej powściągliwie niż psy innych ras. Uwidacznia się to o wiele lepiej w miarę dorastania psa. Czeka na was mnóstwo zadziwiających odkryć, jeśli ten „kaukaz” to wasz pierwszy pies. Poraża niewiarygodnie poważny, pełen dostojeństwa wygląd kaukaziątka tak nietypowy dla całej „szczenięcej braci”. Jego zachowanie jak przystało na tą rasę jest powolne i opanowane. Na pierwszych spacerach śmieszny niedźwiadek bez uszu bardziej przypomina upierająca się „kozę na sznurku” – przychodzi nam powoli pociągać malca za sobą. W zamyśleniu i bez pośpiechu bada on otaczający go interesujący świat. Podczas spotkania z współbraćmi szczeniaki owczarka kaukaskiego zachowują się pewnie, ufnie i z dumą idą poznawać się ze wszystkimi, nawet największymi psami i w zabawie (nie obrażajcie się na szczeniaka!) pozwalają się tarzać i ciągnąć siebie za puszystą skórę swoim kompanom. To przecież wesoła zabawa! Jeśli jednak dochodzi do sporu, to pies przeobraża się w uparta „skałę”, której nie ruszysz z miejsca i tym bardziej nie przewrócisz na ziemię. Szczególne wrażenie robi niezależność i nieprawdopodobna pewność siebie tak małej istoty, z którymi się zetkniecie podczas pierwszego spotkania. Spuszczamy psa ze smyczy, on cos uważnie poznaje i dosłownie po to, by nic nie słyszeć. Co zazwyczaj robimy, by zwrócić swoja uwagę? Wołamy, kucamy, udajemy, ze odchodzimy, chowamy się. Bezskutecznie. Zdążymy mocno się zanudzić w swojej kryjówce, podglądając zachowanie wychowanka, który najspokojniej w świecie przedłuży spacer w samotności, nawet nie próbując was znaleźć. Najwyraźniej, jest to malec przekonany o tym, że pokażecie się sami. Chyba najtrudniejsze w ustaleniu wzajemnego zrozumienia z owczarkiem kaukaskim jest to, by znaleźć to coś, co oczywiście przybliży nam tą „osobowość”. Dla owczarka ma to być dążenie do kroczenia za właścicielem; rotwajlery chętnie przybiegają skuszone łakociami, a kaukazy, jak zresztą sami wkrótce przekonacie się o tym sami, biegać za wami nie będą, obojętnie jaki, nawet najbardziej apetyczny smakołyk interesuje go tylko do tej pory, do póki nic nie dzieje się wokół. Dlatego tak ważne jest to by znaleźć motywację, która na tyle będzie ważna dla psa, że zmusi go do tego by was słuchać. Na przykład, dla naszych wychowanków okrzyk „synku do mnie”, który wypowiadamy z optymizmem w głosie, zmusza ogromne potężne psy do tego, by rzucać wszystkie „swoje sprawy” i z radością pomknąć za nami. Z sukami jest o wiele trudniej, ponieważ one są sprytniejsze z natury i ogólnie bardziej mądre i zdolne, oczywiście na swoją korzyść. Zatem to nie jest proste i bardzo indywidualne. Obserwujcie swojego wychowanka, zwróćcie uwagę na to, co on najbardziej lubi. Z owczarkiem kaukaskim jest tak, że kiedy zwykle oczekujesz aktywności i wymagasz, by Cię słuchano, spotykasz się z oceniająca wszystko zadumą. Dzieciństwo u piesków tej rasy trwa do dwóch lat i wszystko, co pominiemy w dzieciństwie, da znać o sobie w wieku młodości.

Zaczynając zajmowanie się szczeniakiem, musicie zapamiętać trzy zasady odnoszenia się do tych psów: nie wolno na nie krzyczeć histerycznie, nie wolno ich bić i pośpieszać. Owczarek kaukaski ma zrównoważoną psychikę i wysoki poziom intelektualny. To bardzo myślący pies. Nie znosi krzyku, złości się, gdy go biją i może całkowicie się wyłączyć, jeśli się go pośpiesza.

Owczarek kaukaski – to nie jest rasa niemiecka, wypełniająca rozkazy od razu po ich wypowiedzeniu. Nasza rasa na początku myśli i dopiero po tym je wypełnia. Jeśli zaczniecie ją pośpieszać i powtarzać wielokrotnie jedno i to samo, rozkaz traci dla niej swoją aktualność i zamienia się po prostu w grupę słów. Jeśli przy wypełnieniu polecenie uderzycie zwierzę, musicie wiedzieć, że w okresie mniej więcej miesiąca pies tego polecenia nie wypełni. On myśli tak: „ zacząłem coś robić, a uderzyli mnie za to”. Po tym jak nauczycie psa jakiejkolwiek zasady, pochwalcie go i pozwólcie pobiegać. Pozwólcie mu zrozumieć, że, jeśli tylko prawidłowo wypełni polecenie, będzie pochwalony i będzie mógł pospacerować. Szybko płynący czas zaciera obraz powolnego puszystego psiaka. Roczny kaukaz-nastolatek jest bardziej porywczy i często okazuje się zagadką dla swoich wychowawców. Jest jeszcze bardziej pewny swoich sił, próbuje przekonać się do obcych, do właścicieli i innych psów. To najbardziej „burzliwy” okres, kiedy buntowniczy duch owczarka kaukaskiego szczególnie wyraźnie przejawia się w prostym nieposłuszeństwie. Należy nie poddawać się i kontynuować wychowywanie, nawet jeśli przyjdzie nam przerabiać komendy na smyczy, z próbą narzucania swojej woli. Karać o. k. można tylko w dwóch przypadkach: kiedy podnosi coś z ziemi i kiedy wrzeszczy na nas bez żadnego powodu. Karząc psa należy pamiętać o tym, że to jest wasz przyjaciel, którego należy jeszcze bardzo długo wychowywać. Karać należy natychmiast i silnie, a nie długo i słabo. Jednak w czasie nauki nie wolno stosować żadnych kar.

Przywiązanie do człowieka wśród różnych ras jest okazywane w różnym stopniu. Każdy z nas zna przykłady najgłębszego oddania psa swojemu właścicielowi. O. k. są bardzo przywiązane do swojego właściciela. Dla nich wręcz nie do zniesienia jest zmiana właścicieli, do nowych osób przyzwyczajają się z trudem. O tym powinien pamiętać każdy, kto zabiera go do swojego domu. Te psy są jednak niezależne, lubiące wolność i skąpe w wyrażaniu emocji. One nie będą patrzeć na kochanego pana oddanym spojrzeniem, jak to zazwyczaj robią pudle, czy spaniele. Ich oddanie jest powściągliwe i surowe. Ale człowiekowi, zajmującemu pierwsze miejsce w hierarchii – liderowi te psy płacą wyższym przejawem oddania – gotowością chronienia go i jego rodziny do samego końca. Pan i treser psa, przebywający ze zwierzakiem powinien wiedzieć, ze jest sam członkiem grupy i obiektem stosunków grupowych, zajmując na drabinie hierarchicznej określone miejsce, przy czym miejsce to powinno być tylko pierwszym, miejscem lidera.

Biorąc pod uwagę siłę i wrodzoną agresję owczarka kaukaskiego, wszyscy członkowie rodziny powinni wiedzieć, ze taki okres może mieć ich pies. Nie można pozwolić na agresję szczeniakowi w stosunku do członków rodziny. Jakiekolwiek przejaw agresji u psa skierowany do członków rodziny, powinien być natychmiast ukrócony. Nie należy wyręczać głównego właściciela z tej sprawy. Aby w oczach psa członek rodziny dominował, jest zobowiązany zareagować na agresje psa. Odpowiedź na nią musi być stanowcza i trwać aż do zakończenia prób ataku. Agresja się skończyła i stosunek człowieka do psa powinien stać się spokojny, równy i przyjacielski. Wybuch agresji – tutaj należy zareagować znacznie mocniej. Jeśli to są małe psy, można nimi potrząsnąć za skórę, pociągnąć za obrożę. Przy dużych psach, to nie będzie wystarczające. Bezmyślnym będzie szukanie i bieganie za rzemieniem, czy smyczą, gdyż będzie to oznaczało, ze opuściliście terytorium i pozornie uciekliście. Powrót z rzemieniem będzie odczytane przez psa jako niesprawiedliwa agresja ze strony człowieka. Te ciosy nie będą przyjęte jako kara z agresywne zachowanie, pies zacznie się bronić i nie doprowadzi to do dobrego finału. Wielu właścicieli specjalnie złoszczą psy. Tego właśnie nigdy nie należy robić. W prawidłowych stosunkach miedzy psem a człowiekiem przedstawiciele naszej rasy przejawiają większe przywiązanie i oddanie swojemu panu. Kolejny raz należy wspomnieć, że są to psy dla jednego właściciela, doświadczeni obrońcy i opiekunowie. Ale w stosunku do człowieka, do którego są przywiązane, ich zachowanie jest wciąż niezależne. Wypada wspomnieć o tym, że owczarki kaukaskie to nie są psy, od których można oczekiwać automatycznej pracy, przekształcenia się w niewolnika, wypełniającego wszystkie polecenia tresera. Cechują się ogromnym dążeniem do wolności i samodzielności w zachowaniu. Automatyczne wypełnienie zasad tresury, jakimi mogą się pochwalić owczarki niemieckie, zupełnie ich nie dotyczą. W sytuacji krytycznej „Kaukaz” szybciej podejmie jakąkolwiek samodzielną decyzje i nie będzie działać według schematu. Większość przedstawicieli tej niesamowitej rasy posiada ogromną siłę fizyczną z mocnym układem nerwowym, są zdolne by znieść duże obciążenia. Typ – zrównoważony – spokojny, dobrze rozwinięta reakcja obronna, przejawiająca się w aktywnej formie. Charakterystyczną cechą jest gniew i nieufność w stosunku do obcych, ale nie oznacza to tego, ze pies powinien bezustannie szczekać lub rzucać się na wszelkie dźwięki i na przechodzących ludzi. Tylko podczas obrony swojego pana lub jego mienia owczarek kaukaski powinien przejawiać swój charakter. Znane jest to, ze o. k. to pies- obronny . I dlatego często bierze się go do domu dla ochrony, lub po prostu za wygląd zewnętrzny. Dlatego mieszkając w mieście, wśród ludzi, pies powinien potrafić się należycie zachowywać na ulicach, w środkach transportu i nie może być agresywna do ludzi i zwierząt.

Musicie zapamiętać, przyszli właściciele: każdy pies, a tym bardziej pies stróżujący /obronny/, powinien być wytresowany i kierowany. Owczarków kaukaskich nie wolno celowo rozdrażniać: agresja u nich jest obecna zawsze, aby ona nie przysporzyła wam kłopotów i problemów należy koniecznie nauczyć psa podstawowych poleceń /komend/. Człowiek, wybierając sobie psa powinien kierować się własnymi psychicznymi, fizycznymi i socjalnymi możliwościami. Wiele osób pragnie mieć takiego psa, i wielu się wydaje, ze mogliby być dobrymi hodowcami i wychowawcami. Jednak, jeśli ta potrzeba jest wywołana chęcią podporządkowania sobie żywego stworzenia i panowania nad nim – to nie jest dobre. Jeśli chęć nabycia silnego i groźnego psa podyktowana jest poczuciem osobistego kompleksu niedowartościowania, dążeniem, by przy pomocy psa wydzielić się z tłumu ludzi – to jest jeszcze gorzej. Nie należy przy wyborze psa kierować się modą. Czas szybko płynie, ludzie się zmieniają, a psy starzeją się i nie przyciągają już zachwycającej uwagi przechodniów. Prawdą jest to, ze „kaukazy” nie powinny mieć agresywnych i wybuchowym właścicieli, którzy mogliby wyładowywać swoje zdenerwowanie na psie. Właściciel o. k. nie powinien mieszkać sam. To niezmiernie trudne dla samotnego człowieka, by utrzymywać psa, choćby, dlatego, że nie wolno zostawiać na długo samego psa w domu. Bardzo dobrze, gdy tego właśnie psa nabywa duża rodzina, posiadająca dzieci. W takiej rodzinie jeden z członków zostaje głównym panem psa, pozostali – pomagają mu. Główny właściciel o. k. powinien być silny i zdecydowany, i jednocześnie dobrym człowiekiem. Bywa, ze ogromny „kaukaz” podporządkowuje się drobnej, ale zdecydowanej dziewczynie, a silnego mężczyzny, który nie ma w ogóle czasu dla psa, dosłownie nie zauważa. Nie można powierzać psa dzieciom, bo i dorosłym nie zawsze jest łatwo utrzymać silnego psa. Zanim weźmiecie takiego psa, musicie bardzo poważnie się nad tym zastanowić, w jaki sposób zapewnicie jemu normalne warunki bytu, zdrowie fizyczne i psychiczne i czy sprostacie nowym obowiązkom. Wytrzymałość i ogromna siła, niewybredność, co do warunków utrzymania i karmienia, wspaniałe cechy obronne, podejrzliwość i nieufność do obcych zrobiły z tego psa najlepszego przedstawiciela stróżujących psów. O. K. Może pilnować domu i terenu. Dla tej rasy nie ma rzeczy niemożliwych. O oddaniu i miłości tych zwierząt do swoich gospodarzy chodzą legendy. Mądrze i poprawnie wychowany o. k. – to niezastąpiony obrońca, pomocnik i przyjaciel, bezinteresownie oddany i nigdy nie zdradzający swojego Pana.

Veronika Donichewa